ابر چیست؟
ابر تودهای متراکم از بخار است که در طبقات پایینی و میانی اتمسفر تشکیل میشود. عناصر تشکیل دهنده این توده بخار همان عناصر تشکیل دهنده مایعات سطح سیاره میباشند. در مورد سیاره زمین، ابرها از بخار آب تشکیل شدهاند.
نامگذاری ابرها
در نامگذاری ابرها از کلمات لاتین با ریشه یونانی استفاده میشود. این نامگذاری با توجه به نوع و شکل و همچنین خصوصیات ابر انجام میگیرد.
انواع ابرها
- کومولوس (کومهای): نشانهٔ هوای خوب و ملایم: این ابرها اغلب ساختمان گلکلمی داشته و سطح بالای آن حالت گنبدی دارد و متشکل از قطعات کوچک ابرهای سفید پنبهای است.
- کومولونیمبوس (کومهای بارا): به همراه رعد و پیامآور طوفان: این ابرها از تودههای بزرگ و انبوه ابر که به شکل برج عظیمی است، تشکیل میگردند.
- آلتوکومولوس (فرازکومهای): معرف باران احتمالی: این ابرها شامل لایهها و یا تکههای بزرگ گوی مانندی از قطرات زیر آب بوده که معمولاً به صورت شیار و یا امواج نسبتاً منظمی مشاهده میگردد.
- استراتوس (پوشنی): نشانهٔ نرمه باران احتمالی: نوع اصلی این ابر لایهای یکدست و شبیه مه میباشد. و معمولاً به صورت تودهٔ متراکمی از بخار آب که قطر آن در همهجا یکسان است، مشاهده میگردد. ارتفاع این ابر از سطح زمین بسیار کم است.
- نیمبواستراتوس (بارا پوشنی): نشانهٔ ریزش باران و یا برف ممتد.
- آلتواستراتوس (فرازپوشنی): نشانهٔ ریزش احتمالی باران ملایم: این ابرها به صورت لایههای یکنواخت و متحدالشکل خاکستری یا متمایل به آبی به صورت ترکیبی از الیاف، آسمان را میپوشانند.
- سیروس (پَرسا): معرف هوای آرام و خوب: این ابرها از مرتفعترین ابرها بوده واغلب به صورت پر مانند و سفید رنگ و شفاف (مملو از بلورهای یخ) در آسمان دیده میشوند.
- سیرواستراتوس (پرساپوشنی): معرف نزدیک شدن هوای طوفانی بوده : این ابرها را میتوان سیروسهای نازک تور مانندی دانست که از ابرهای کوچک سفید و به هم فشرده به شکل گولهٔ پشمی شکل یافتهاند. ظهور این ابرها، علامت نزدیک شدن هوای طوفانی بوده و به همین لحاظ، این ابرها را میتوان پیش از فرارسیدن هوای بد و یا حالتهای طوفانی هوا، مشاهده نمود.
- سیروکومولوس (پرساکومهای): پیامآور هوای صاف و آرام: ساختمان آنها اغلب متشکل از قطعات سفید رنگ بوده و معمولاً پیش از ابرهای سیروس در آسمان ظاهر میشوند.
- استراتوکومولوس (پوشنیکومهای): این ابرها دارای رنگی تیره و یا سفید متمایل به خاکستری بوده معمولاً به صورت دسته یا خطوط و یا تودههای کروی مانند بزرگ و امواج کروی از ابرهای خاکستری با فواصل و شکافهای روشن تشکیل میگردد. فاقد شرایط بارندگیهای رگباری است.
- فراکتوکومولوس (کومهای پارهپاره)
- فراکتواستراتوس (پوشنی پارهپاره)
- پیروکومولوس (آتشکومهای): این نوع ابر پدیدهٔ گرمایی است که در اثر گرم شدن سریع و شدید یک ناحیه و تبدیل آن به رسانای گرما ایجاد میشود و در نهایت به ابر کومولوس تبدیل میگردد. آتشفشانها، آتشسوزیهای جنگلی، و انفجارهای هستهای (به شکل ابر قارچی شکل) همگی از دلایل اصلی تشکیل ابرهای پیروکومولوس بهشمار میآیند.
