پلاسمید (به انگلیسی: plasmid) یا پلازمید، مولکول DNA کوچکی است که بطور مجزا از کروموزوم در سلول وجود دارد. همانند سازی پلاسمیدها در سیتوپلاسم و بطورمستقل از ژنوفور انجام میگیرد. پلاسمیدها معمولاً به شکل یک مولکول DNA دورشتهای حلقوی هستند (هرچند انواع خطی پلاسمید نیز وجود دارد). هر پلاسمید دارای یک محل آغاز همانند سازی (ori) است که همانند سازی پلاسمید از آن نقطه شروع میشود.
پلاسمیدها در باکتریها، آرکئا (آرکی باکترها)، مخمر و گیاهان بطور طبیعی دیده میشوند اما میتوان آنها را به شکل مصنوعی (ترانسفورماسیون) وارد سلولهای جانوری نیز نمود. در طبیعت، پلاسمیدها میتوانند موجب بهتر زنده ماندن ارگانیسمها شوند بطور مثال آنها میتوانند حامل ژنهای مقاومت آنتی بیوتیکی باشند. پلاسمیدها از طریق انتقال افقی ژنها(به انگلیسی: horizontal gene transfer) از یک باکتری به باکتری دیگر انتقال پیدا میکنند. پلاسمیدها معمولاً به شکل یک مولکول DNA دورشتهای حلقوی هستند (هرچند انواع خطی پلاسمید نیز وجود دارد).
اندازه پلاسمیدها از ۱ تا ۱۰۰۰ کیلوجفت باز متغیر است. از یک تا هزاران پلاسمید میتواند در یک سلول وجود داشته باشد. پلاسمیدها بیشتر اوقات از طریق کانژوگاسیون (یکی از مکانیسمهای انتقال افقی ژنها) از یک ارگانیسم به ارگانیسم دیگر منتقل میشوند.
واژه پلاسمید، اولین بار توسط زیست شناس امریکایی جوشوآ لدربرگ (به انگلیسی: Joshua Lederberg) در سال ۱۹۵۲ بکار گرفته شد.
