ایران با تنوع کمنظیر طبیعی، پیشینه تاریخی کهن و جاذبههای فرهنگی غنی، از جذابترین مقاصد گردشگری جهان بهشمار میرود.
ایران سرزمینی با تنوع کمنظیر طبیعی، تاریخی و فرهنگی است که هر گوشه آن روایتی متفاوت برای کشف شدن دارد. از شهرهای باستانی و بناهای ثبتشده جهانی گرفته تا کویرهای شگفتانگیز، جنگلهای سرسبز و سواحل متنوع، جاهای دیدنی ایران گسترهای وسیع از تجربههای گردشگری را در اختیار مسافران قرار میدهد.
این تنوع باعث شده است ایران در تمام فصلهای سال مقصدی جذاب برای سفر باشد. در ادامه شما را با تعدادی از محبوبترین جاهای دیدنی ایران در استانهای مختلف آشنا خواهیم کرد که بیشتر آنها در فهرست آثار ملی ایران و میراث جهانی یونسکو به ثبت رسیدهاند؛ آثار تاریخی و طبیعی حیرتانگیزی که بازدید از آنها تجربهای بهیادماندنی برای شما رقم خواهد زد.
جاهای دیدنی ایرانتخت جمشید
استان: فارس
شهر: مرودشت
بهترین زمان بازدید: پاییز، زمستان و اواخر فروردین ماه
آثار ملی ایران
میراث جهانی یونسکوتخت جمشید،از بهترین جاهای دیدنی ایران، نمادی از شکوه و عظمت ایران باستان، یکی از مهمترین اسناد تاریخ تمدن در جهان و یادگار پادشاهان هخامنشی از ۲,۵۰۰ سال پیش
در ایران است. بهطور کلی، بناها و کاخهای مجموعه تخت جمشید را در محوطه مسطح میانی و اضلاع جنوب و جنوب غربی و شرق این محوطه بنا کردهاند.
ورودی مجموعه پلکانی سنگفرش شده قرار دارد که با گذشتن از آن به فضای بزرگتری میرسید.

کاخ دروازه ملل با دیوارهای بلند خشتی و چهار ستون بلند، خزانه تخت جمشید، کاخ صد ستون یا تالار تخت، کاخ خشایار شاه یا هدیش، کاخ «ه» یا «H»، کاخ سه دری یا کاخ مرکزی، کاخ بار یا آپادانا، کاخ اختصاصی داریوش یا تچر و آرامگاههای شاهی و البته موزه تخت جمشید از مهمترین جاهای دیدنی تخت جمشید به شمار میآیند.
جالب است بدانید که همزمان با ساخت کاخهای عظیم در تخت جمشید، در دیگر امپراتوریهای بزرگ جهان، بردهداری رواج داشت؛ اما در ایران و در مقر حکومت هخامنشیان، کارگران بیمه بودند و از مزایای مختلفی نیز بهره میبردند.
چغازنبیل
استان: خوزستان
شهر: شوش
بهترین زمان بازدید: اواخر پاییز، زمستان، تعطیلات نوروز
آثار ملی ایران
میراث جهانی یونسکوچغازنبیل اولین اثر تاریخی ایران است که در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسیده است؛ محوطهای که ۱۰۰ هکتار وسعت دارد و در واقع یک شهر بهجای مانده از دوره ایلامی (دوره قبل از مادها) است.
زیگورات چغازنبیل یا معبد چغازنبیل بنایی مطبق، شگفتانگیز، شاخص و مهمترین بنای باقیمانده از این شهر باستانی در پنچ طبقه و به ابعاد ۱۰۵ در ۱۰۵ متر است که بهصورت هرم از پایین به بالا کوچکتر میشد و بر بلندای آن معبد کوچکی قرار داشت.

ارتفاع این معبد ۵۲ متر بوده که امروزه تنها ۲۵ متر آن در دو و نیم طبقه باقی مانده است. چغازنبیل در نیمه دوم هزاره دوم پیش از میلاد به دستور یکی از قدرتمندترین پادشاهان ایلامی برای پرستش و عبادت خدایان ایلامی ساخته و در سال ۶۴۰ پیش از میلاد، به فرمان آشور بانی پال، پادشاه آشوریها، ویران شد. بقایای چغازنبیل امروزه از معروفترین جاذبه های گردشگری ایران است.
آسیاب های آبی شوش
استان: خوزستان
شهر: شوشتر
بهترین زمان بازدید: اواخر پاییز، زمستان، تعطیلات نوروز
آثار ملی ایران
میراث جهانی یونسکومجموعه تاریخی، صنعتی و اقتصادی آسیاب های آبی شوش در مجاورت بافت تاریخی شوشتر قرار دارد؛ مجموعهای که از کمنظیرترین سازههای مهندسی جهان با قدمتی از عصر ساسانیان به شمار میرود. ساخت این سازه باشکوه را به پادشاهانی چون اردشیر اول و شاپور نسبت میدهند.
مجموعه سازههای آبی شوشتر شامل بخشهای مختلفی مانند پلها، بندها، آسیابها، آبشارها، کانالها، سیکا (محلی جهت استراحت و تفریح) و تونلهای عظیم هدایت آب میشود. هر یک از سازههای این مجموعه کارکرد و کاربرد خاص خود را دارند.
این سازه در گذشته، آب را برابر به همه شهر میرساند و از فوران رود کارون جلوگیری میکرد؛ بهعلاوه وظیفه سیراب کردن زمینهای کشاورزی و به کار انداختن چرخهای آسیاب برای تهیه آرد گندم نیز بر عهده داشت.
میدان نقش جهان
استان: اصفهان
شهر: اصفهان
بهترین زمان بازدید: از اواخر اسفند تا اواخر اردیبهشت و از اواخر شهریور تا پایان مهرماه (از نظر آب و هوایی)
آثار ملی ایران
میراث جهانی یونسکومیدان نقش جهان یا میدان امام از زیباترین مکان های دیدنی ایران و اصفهان با طول بیش از ۵۰۰ متر و عرض ۱۶۰ متر است.
دور میدان را ۲۰۰ حجره در دو طبقه پوشاندهاند و چهار بنای تاریخی برجسته در قسمتهای مختلف آن چشمها را به خود خیره میکنند. شاه عباس صفوی با هدف گسترش شهر بهسمت قسمت جنوبی آن در حاشیه زایندهرود، بنای اولیه این میدان را با سبک معماری میدان ایرانی پایهگذاری کرد.
پایه اولیه شکل امروزی میدان امام در سال ۱۰۱۱ قمری بنا شد و بهتدریج تا سال ۱۰۲۵ ساخت میدان و بناهای آن به پایان رسید.

مسجد جامع عباسی، مسجد شیخ لطف الله، عمارت عالی قاپو، سردر قیصریه و مراکز فروش صنایع دستی و دو دروازه قدیمی چوگان از دیدنیهای میدان نقش جهان اصفهان هستند. در میان محبوبترین فعالیتهای گردشگران در این جاذبه نیز میتوان به بازدید از دیدنیهای تاریخی، پیادهروی و درشکهسواری، عکاسی، رفتن به کافهها و غذاخوریها، بازارگردی و خرید سوغات اشاره کرد.
تخت سلیمان
استان: آذربایجان غربی
شهر: تکاب
بهترین زمان بازدید: فصل بهار و اوایل تابستان
آثار ملی ایران
میراث جهانی یونسکوتخت سلیمان یا «شهر گنجک» با قدمتی از سه هزار سال قبل، پنج دوره تاریخ و تمدن بشری را تا به امروز به خود دیده است و از تاریخیترین دیدنی های ایران است. این مجموعه که از آن بهعنوان زادگاه زرتشت از آن نام برده میشود، بزرگترین مرکز آموزشی، مذهبی و نیایشگاه قبل از اسلام بوده و توسط بهرام گور، از پادشاهان ساسانی ساخته شده است.
میراث جهانی تخت سلیمان شامل بخشهای مختلفی مثل حصار تخت سیلمان، آتشکده آذرگشنسب، ایوان خسرو، معبد آناهیتا، راهروهای تخت سلیمان، سنگ اژدها، بناهای دوره ایلخانی، آتشگاههای کوچک و... میشود. در محوطه تخت سلیمان یک دریاچه طبیعی بینظیر با هزاران سال قدمت نیز وجود دارد که آب آن از چشمهای در عمق ۱۲۰ متری زمین میجوشد.
ارگ بم
استان: کرمان
شهر: بم
بهترین زمان بازدید: اوایل تا اواسط بهار و پاییز
آثار ملی ایران
میراث جهانی یونسکوارگ بم یکی از معروفترین جاهای گردشگری ایران در استان کرمان، در جنوب شرقی حاشیه كویر لوت است. این سازه خشتی، معماری بینظیری دارد و نمونهای دیدنی از ساختار دفاعی در ایران را به نمایش میگذارد؛ سازهای که در طول تاریخ همچون حصاری مستحكم از مناطق شرقی ایران محافظت كرده است.

ارگ بم تا قبل از زلزله سال ۱۳۸۲، بزرگترین سازه خشتی دنیا به حساب میآمد. خوشبختانه پروژه مرمت ارگ بم، اجازه نداد که این مجموعه از فهرست یونسکو خارج شود و در حال حاضر این سازه از پربازدیدترین جاهای دیدنی بم به شمار میآید. ارگ بم، شهری باستانی با مجموعهای از ساختمانهای بلند با قدمتی از ۲۵۰۰ سال قبل است
که به دو بخش رعیتنشین و حکومتی تقسیم میشود. این ارگ حدود ۱۸ هزار مترمربع وسعت دارد و دیوارهایی با ارتفاع ۶ تا هفت متر آن را احاطه کردهاند.
پاسارگاد
استان: فارس
شهر: مرودشت
بهترین زمان بازدید: پاییز، زمستان و اواخر فروردین ماه
آثار ملی ایران
میراث جهانی یونسکوساخت بنای مجموعه باستانی پاسارگاد شیراز از دوره حکومت کوروش هخامنشی آغاز و در دورههای شاهان دیگر این سلسله با افزودن کاخها و بناهای دیگر، تکمیل شد. پاسارگاد اولین پایتخت هخامنشیان بود که محوطه اصلی آن، ۱۶۰ هکتار وسعت داشت و دشتی بزرگ آن را احاطه کرده بود. معماری این مجموعه، تلفیقی از معماری ایران، مصر، یونان و بینالنهرین بوده است.
مجموعه باستانی پاسارگاد شامل مقبره کوروش، مسجد پاسارگاد شیراز، پل پاسارگاد، تنگ بلاغی، کاخهای بزرگ (بارعام، کاخ دروازه، کاخ اختصاصی)، باغهای شاهی، تل تخت یا مادرسلیمان، آرامگاه کمبوجیه و کاروانسرای مظفری میشود و از محبوبترین جاهای دیدنی ایران به شمار میرود.