دکتر محمود حسابی

دکتر محمود حسابی

پدرش (سید عباس معزالسلطنه) و مادرش (گوهرشاد حسابی) هر دو اهل تفرش بودند. او چهار سال اول دوران کودکی‌اش را در تهران سپری نمود. سپس به همراه والدین و برادرش عازم شامات شد. در هفت سالگی تحصیلات ابتدایی خود را در بیروت، با تنگدستی و مرارتهای دوری از میهن، در مدرسه کشیش‌های فرانسوی آغاز کرد. در همان زمان تعلیمات مذهبی و ادبیات فارسی را نزد مادرش فرا می‌گرفت. او قرآن کریم و دیوان حافظ را از حفظ می‌دانست. وی اعتقادی ژرف به قران داشت. او همچنین بر کتب بوستان، گلستان سعدی، شاهنامه فردوسی، مثنوی مولوی و منشات قائم مقام فراهانی اشراف کامل داشت. محمود حسابی در ۱۲ شهریور سال ۱۳۷۱ هجری شمسی در بیمارستان دانشگاه ژنو درگذشت. آرامگاه (خانوادگی) وی در شهر تفرش قرار دارد

 
دکتر حسابی
 
 
تحصیلات

شروع تحصیلات متوسطه او مصادف با آغاز جنگ جهانی اول و تعطیلی مدارس فرانسوی زبان بیروت بود. از این رو، به مدت دو سال در منزل به تحصیل پرداخت. پس از آن در کالج آمریکایی بیروت به تحصیلات خود ادامه داد. در سن هفده سالگی لیسانس ادبیات، و در سن نوزده سالگی لیسانس بیولوژی را اخذ نمود. پس از آن در رشته مهندسی راه و ساختمان از دانشکده فرانسوی مهندسی در بیروت فارغ التحصیل شد. در آن دوران با اشتغال در نقشه کشی و راهسازی، به امرار معاش خانواده کمک می‌کرد. او همچنین در رشته‌های پزشکی، ریاضیات و ستاره شناسی به تحصیلات دانشگاهی پرداخت.

دکتر حسابی در دانشگاه سوربن فرانسه، در رشتهٔ فیزیک به تحصیل و تحقیق پرداخت. در سال ۱۹۲۷ میلادی در سن بیست و پنج سالگی دانشنامه دکترای فیزیک خود را، با ارائهٔ رساله‌ای تحت عنوان «حساسیت سلول‌های فتوالکتریک»، با درجه عالی دریافت نمود.

دکتر حسابی در دانشگاه پرینستون آمریکا تحت نظر پروفسور انیشتین فرضیاتی درباره «بی نهایت بودن ذرات» و «عبور نور از مجاورت ماده» ارائه نمود. سپس در دانشگاه شیکاگو برای اثبات فرضیه‌هایش آزمایشاتی انجام داد.

شرکت راهسازی فرانسوی که او در آن مشغول به کار بود، به پاس قدردانی از زحماتش، وی را برای ادامه تحصیل به فرانسه اعزام کرد. در سال ۱۹۲۴ میلادی به مدرسه عالی برق پاریس راه یافت و در سال ۱۹۲۵ میلادی فارغ التحصیل شد.

زبان‌های خارجی

حسابی علاوه بر زبان فارسی، به زبان عربی، فرانسوی، انگلیسی و آلمانی تسلط داشت. در تحقیقات علمی خود از زبان‌های سانسکریت، لاتین، یونانی، پهلوی، اوستایی، ترکی، ایتالیایی و روسی نیز استفاده می‌نمود.

فعالیت‌های شغلی و اجتماعی
 
دکتر حسابی
 
 

او هم‌زمان با تحصیل در رشته معدن، در راه آهن برقی فرانسه نیز کار می‌کرد. پس از فارغ التحصیل شدن در رشته معدن، در معادن آهن شمال فرانسه و معادن زغال سنگ ایالت «سار» به کار مشغول شد.

وی با وجود امکان ادامه تحقیقات در خارج از کشور، به ایران بازگشت و به پایه گزاری علوم نوین و تاسیس دارالمعلمین و دانشسرای عالی، دانشکده‌های فنی و علوم دانشگاه تهران، نگارش ده‌ها کتاب و جزوه و راه اندازی و پایه گزاری فیزیک و مهندسی نوین پرداخت.

وی همچنین در کابینه محمد مصدق، وزیر فرهنگ بود.

موسیقی

حسابی با شعر و موسیقی سنتی ایران و موسیقی کلاسیک غرب به خوبی آشنا بود. وی با کمک تنی چند از دانشجویان خود در دانشسرای عالی توانست تغییراتی در کاسه سه تار (ساز ایرانی) ایجاد نماید.

افتخارات

وی به سبب تلاش‌های خستگی ناپذیر لقب پدر علم فیزیک و مهندسی نوین ایران در کشور را کسب نمود.

ایشان همچنین به دریافت بالاترین نشان علمی فرانسه یعنی لژیون دونور مفتخر گردید.

وی درسال ۱۹۹۰ به عنوان «مرد اول علمی جهان» برگزیده شد.
خدمات

اولین نقشه برداری فنی و تخصصی کشور (راه بندرلنگه به بوشهر)

اولین راهسازی مدرن و علمی ایران (راه تهران به شمشک)

اولین مدیرعامل شرکت ملی نفت ایران

پایه گزاری دارالمعلمین عالی

پایه گزاری دانشسرای عالی

راه اندازی اولین مرکز زلزله شناسی کشور

راه اندازی اولین رآکتور اتمی سازمان انرژی اتمی کشور

راه اندازی اولین دستگاه رادیولوژی در ایران

محاسبه و تعیین ساعت ایران

پایه گزاری اولین بیمارستان خصوصی در ایران، به نام بیمارستان گوهرشاد

شرکت در پایه گزاری فرهنگستان ایران و ایجاد انجمن زبان فارسی

پایه گزاری دانشکده فنی دانشگاه تهران

پایه گزاری دانشکده علوم دانشگاه تهران

پایه گزاری شورای عالی معارف

پایه گزاری مرکز عدسی سازی اپتیک کاربردی در دانشکده علوم دانشگاه تهران

پایه گزاری بخش آکوستیک در دانشگاه و اندازه گیری فواصل گام‌های موسیقی ایرانی به روش علمی

 

پایه گزاری و برنامه ریزی آموزش نوین ابتدایی و دبیرستانی

پایه گزاری موسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران

پایه گزاری مرکز تحقیقات اتمی دانشگاه تهران

پایه گزاری سازمان انرژی اتمی ایران

پایه گزاری اولین رصدخانه نوین در ایران

پایه گزاری مرکز مدرن تعقیب ماهواره‌ها در شیراز

پایه گزاری مرکز مخابرات اسدآباد همدان

پایه گزاری کمیته پژوهشی فضای ایران

ایجاد اولین ایستگاه هواشناسی کشور (در ساختمان دانشسرای عالی در نگارستان دانشگاه تهران)

تدوین اساسنامه و تاسیس موسسه ملی استاندارد

تدوین آیین نامه کارخانجات نساجی کشور و رساله چگونگی حمایت دولت در رشد این صنعت

پایه گزاری واحد تحقیقاتی صنعتی سغدایی (پژوهش و صنعت در الکترونیک، فیزیک، فیزیک اپتیک، هوش مصنوعی)

راه اندازی اولین آسیاب آبی تولید برق (ژنراتور) در کشور

ایجاد اولین کارگاه‌های تجربی در علوم کاربردی در ایران

ایجاد اولین آزمایشگاه علوم پایه در کشور

مقالات علمی منتشر شده

چنانچه از جستجوی مجلات علمی آن زمان به دست می‌آید، ایشان صاحب شش مقاله علمی در زمینه فیزیک هستند که هیچکدام از نظر علمی قابل توجه به نظر نرسیده‌اند.

و به همین خاطر نشان Commandeur de la Légion d'honneur به ایشان اهدا گردید!

خلاصه ای از تئوری معروف او:

دکتر حسابی یکبار تابستان برای مدت کوتاهی به ایران بازگشت و در خانه ای متعلق به آقای جمارانی تابستان را سپری می کرد و در همین ایام در حین مطالعات به این فکر افتادند که علت وجود خاصیتهای ذرات اصلی باید در این باشد که این ذرات بی نهایت گسترده اند و هر ذره ای در تمام فضا پخش است و نیز هر ذره ای بر ذرات دیگر تاثیر می گذارد. به این ترتیب به فکر آزمایشی افتاد که این نظریه را اثبات و یا نفی کند . او با خود فکر کرد اگر این تئوری صحیح باشد باید چگالی یک ذره مادی به تدریج با فاصله از آن کم شود و نه اینکه یک مرتبه به صفر برسد و نباید ذره مادی شعاع معینی داشته باشد. پس در اینصورت نور اگر از نزدیکی جسمی عبور کند باید منحرف شود و پس از اینکه محاسبات مربوط به قسمت تئوری این نظریه را به پایان رسانید پس از بازگشت به امریکا به راهنمایی پرفسور انیشتین در دانشگاه پرنیستون به تحقیقات در این زمینه پرداخت. پرفسور انیشتین قسمت نظری تئوری را مطالعه کرد و دکتر حسابی را به ادامه کار تشویق کرد. دکتر حسابی به راهنمایی پرفسور انیشتین به تکمیل نظریه پرداخت سپس یک سال دیگر در دانشگاه شیکاگو به کار پرداخت و آزمایشهایی در این زمینه انجام داد. وی با داشتن یک انتر فرومتر دقیق توانست فاصله نوری را در عبور از مجاورت یک میله اندازه بگیرد و چون نتیجه مثبت بود آکادمی علوم آمریکا نظریه دکتر حسابی را به چاپ رسانید. برخی همکاران از نامأنوس بودن و جدید بودن این فکر متعجب شدند و برخی از این نظریه استقبال کردند.

شرح آزمایشهای انجام شده و نتیجه آن:

در اثبات این نظریه اگر در آزمایش, نور باریک لیزر از مجاورت یک میله وزین چگال عبور داده شود, سرعت نور کم می شود. در نتیجه پرتو لیزر منحرف میگردد. هرگاه پرتو لیزر بطور مناسبی از میان دو جسم سنگین که در فاصله ای از هم قرار دارند عبور داده شود انحراف آن هنگام عبور از مجاورت جسم اول و سپس از مجاورت جسم دوم به خوبی معلوم میشود و این انحراف قابل عکسبرداری است. این آزمایش گسترده بودن ذره را نشان می دهد. بر طبق این آزمایش انحراف زیاد پرتو لیزر فقط در اثر پراش نبوده بلکه مربوط به جسم است. بر حسب این نظریه هر ذره, مثلاً الکترون, کوارک یا گلویون نقطه شکل نیست بلکه بی نهایت گسترده است و در مرکز آن چگالی بسیار زیاد بوده و هر چه از مرکز فاصله بیشتر شود آن چگالی بتدریج کم می شود. بنابراین یک پرتو نور از یک فضای چگالی عبور کرده و شکست پیدا میکند و انحراف می یابد.

اختلاف تئوری بی نهایت بودن ذرات با تئوریهای قبلی:

در تئوریهای قبلی هر ذره قسمت کوچکی از فضا را در بر دارد یعنی دارای شعاع معینی است و خارج از آن این ذره وجود ندارد ولی در این تئوری ذره تا بی نهایت گسترده است و قسمتی از آن در همه جا وجود دارد. در تئوریهای جاری نیروی بین دو ذره از تبادل ذرات دیگر ناشی می شود و این نیرو مانند توپی در ورزش بین دو بازیکن رد و بدل می شود و این همان ارتباطی است که یبن آنها حاکم است و در تئوریهای جاری تبادل ذرات دیگری این ارتباط میان دو ذره را ایجاد میکند. مثلاً نوترون که بین دو ذره مبادله می شود, اما در تئوری دکتر حسابی ارتباط بین دو ذره همان ارتباط گسترده ایست که در همه جا بعلت موجودیت آنها در تمام فضا بین آنها وجود دارد.

ارتباط این تئوری با تئوری نسبیت انیشتین:

تئوری انیشتین می گوید: خواص فضا در حضور ماده با خواص آن در نبود ماده فرق دارد, به عبارت ریاضی یعنی در نبود ماده, فضا تخت است ولی در مجاورت ماده فضا انحنا دارد. اگر بگوییم یک ذره در تمام فضا گسترده است در هر نقطه از فضا چگالی ماده وجود دارد و سرعت نور به آن چگالی بستگی دارد به زبان ریاضی به این چگالی می توان انحنای فضا گفت.

ارتباط فلسفی این تئوری با فلسفه وحدت وجود:

در این نگرش همه ذرات جهان بهم مرتبط هستند. زیرا فرض بر این است که هر ذره تا بی نهایت گسترده است و همه ذرات جهان در نقاط مختلف جهان با هم وجود دارند.یعنی در واقع قسمت کوچکی از تمام جهان در هر نقطه ای وجود دارد.

موزه دکتر حسابی
 
دکتر حسابی
 
 

اندک زمانی پس از مرگ دکتر حسابی در سال ۱۳۷۲، خانه او تبدیل به موزه‌ای شد که در آن وسایل شخصی، مدارک علمی و تحصیلی، نشان‌ها و تقدیرنامه‌ها و عکس‌های قدیمی و متن نطق‌ها و نوشته‌ها، از جمله پژوهش‌های مربوط به بی نهایت بودن ذرات، در آن به نمایش گذاشته شده‌است. این موزه در خیابان تجریش - خیابان مقصودبیک قرار دارد.

 

اشتراک گذاری:
  • مطالب مرتبط

    

    ارسال مطلب به ایمیل دوستاتون:


    2170 بازدید

    0 نظر

    درج: 25 مهر 1392

    توسط: Soltani
    وضعیت: آفلاین
    گروه کاربری: پشتیبانی سایت

    افزودن نظر

    در حال حاضر نظری در این مطلب ارسال نشده است.
    اطلاعات - برای ارسال نظر، باید در سایت عضو شوید.

    محصولات

    آخرین نظرات ارسالی

    این کتاب ضمیمه ادبیات فارسی 3 انسانی نداره؟

    ::روابط عمومی مهروماه::
    سلام دوست عزیز این کتاب برای ادبیات عمومی مناسب است و ضمیمه جداگانه ای برای انسانی ندارد.
    با عرض سلام و خسته نباشید به کارکنان مهروماه
    ببخشید آیا کتاب معجزه زبان تا کنکور 96 چاپ میشه؟

    ::روابط عمومی مهروماه::
    سلام دوست خوبم
    تاریخ چاپ این کتاب هنوز اعلام نشده . لطفاً شماره همراه خودرا در لینک به من اطلاع بده ثبت کنید تا به محض چاپ کتاب به شما اطلاع داده شود.
    بسمه تعالی
    باعرض سلام و احترام و خسته نباشید
    مهروماهی های عزیز من کتابهای فیزیک پایه جامع و معجزه فیزیک کنکور و تکنیک های برتر فیزیک به همراه امتحانوفن فیزیک رو دارم . آیا با وجود اون کتابها دیگه نیازی برای تهیه ی این کتاب دارم یا نه؟
    ایا به نظر شما میشه که فیزیک پایه رو در حد 80 به بالا زد؟

    ::روابط عمومی مهروماه::
    سلام دوست خوبم شما منابع مناسبی برای درس فیرکتون انتخاب کردید هرچند درصدتون رو در آزمونها اعلام نکرده اید اما با این وجود اگر با کتابهایی که تهیه کرده اید درصد بالاتر از 50 دارید میتونید با تمرین بیشتر درصدتون رو افزایش بدید . در غیر این صورت برای مطالعه بیشترتر این درس میتونید از کتاب 360 درجه فیزیک 3 استفاده کنید.
    سلام ... چرا کتابای امتحانوفن برای سال چهارم چاپ نمیشه ؟؟؟؟؟؟؟؟؟ نه واقعا چرا؟؟
    smiley64 smiley33 smiley45

    سلام خسته نباشید... smiley6
    فوق العاده بود این سه جلد به خصوص جلد سال چهارم اون smiley52
    مرسی از انتشارات خوبتون ... یا علی..

    ::روابط عمومی مهروماه::
    smiley19
    سلام من فقط در مبحث املا مشکل دارم اگه فقط این کتاب رو خوب بخونم می تونم به همه سوالات املا کنکور جواب بدم ؟

    ::روابط عمومی مهروماه::
    سلام
    بله دوست خوبم با مطالعه دقیق این کتاب 5 درصد مربوط به این مبحث را به راحتی کسب خواهید کرد.


    سلام به مهر و ماه عزیز............... میشه بگین که جواب آزمون های جامع فصل های 19و20 کی میاد؟چهار ماه دیگه کنکور داریما!!!
    مهر و ماه جان عزیز دلم واقعا شما درک نمیکنی که ما یه ساله منتظر جلد پایه زیست هستیم
    خدایش اذیت نکن دیگه منتشر کن بزار تعطیلات کوفتمون نشه

    ::روابط عمومی مهروماه::
    سلام دوست عزیزم و همراه صبور مهروماهی
    زمان زیادی تا چاپ این کتاب باقی نمونده.
    سلام کد رهگیری رو به گوشیم sms کردن،ولی وقتی کد رهگیری رو تو سایت اداره پست میزنم،میزنه همچین چیزی وجود نداره smiley11 smiley15

    ::روابط عمومی مهروماه::
    سلام
    دوست عزیز برای رفع مشکلتون با فروشگاه اینترنتی مهروماه تماس بگیرید. 02166479311
    روبط عمومی مهر وماه به جای اینکه تخفیف برای خریدن کتاب بدین این کتاب رو چاپ کنین که بزگترین عیدی است

    ::روابط عمومی مهروماه::
    تخفیف که جای خودش رو داره این کتاب هم تا چند روز دیگه چاپ خواهد شد.

    نظرسنجی

    آیا با حذف کنکور موافق هستید؟

    بله
    خیر

    آمار سایت

    کل مطالب: 4392
    کل نظرات: 9860
    کل اعضا: 31087
    جدیدترین عضو: متین غفاری فر
    بازدید امروز: 50573
    بازدید دیروز: 45576 [+12.62 %]
    بازدید کل: 34960023
    بیشترین بازدید: 152913 در 1395.02.15
    اعضای آنلاین: 2 نفر
    افراد مهمان : 54 نفر
    ربات ها : 0 مورد
    در کل: 56 نفر [اطلاعات بیشتر]