مهندسی مواد
دانش مواد (به انگلیسی: Materials Science) یک حوزهٔ میان رشته‌ای است که در آن رابطهٔ بین ساختار و خواص مواد به منظور طراحی مواد جدید برای پاسخگویی به نیازهای روزافزون فناوری مواد مورد بررسی قرار می‌گیرد. امروزه با افزایش تحقیقات در زمینهٔ نانو، مهندسی مواد به یکی از رشته‌های پیشرو در عرصه دانش بدل شده‌است. به‌طور خلاصه یک مهندس مواد در نخستین گام به‌کمک میکروسکوپ الکترونی روبشی، میکروسکوپ الکترونی عبوری، پراش پرتوهای ایکس و یا روش‌ها و تجهیزات مشابه به شناسایی و بررسی ساختار میکروسکوپی مواد گوناگون می‌پردازد. در گام بعدی خواص مختلف مواد مورد اندازه‌گیری قرار می‌گیرند تا روش‌های تولید مواد جدید یا بهبود خواص مواد قبلی فرا گرفته شود.
 
مهندسین مواد دست اندر كار استخراج، توسعه دادن، عمل آوردن، و امتحان كردن موادی هستند كه در تولیدفراورده های گوناگون، از چیپهای كامپیوتری و صفحات تلوزیون گرفته تا چوب گلف به كار میروند.آنها با فلزات، سرامیكها، مواد پلاستیكی، نیمه هادیها، و تركیباتی از موادی كه به آنها كامپوزیت (مواد مركب) می‌گویند، برای بوجود آوردن موادی كه دارای خصوصیات خاص مكانیكی، الكتریكی و شیمیائی باشند كار میكنند. از جمله كارهای آنها انتخاب مواد برای كاربردهای جدید نیز میباشد  .

امروزه پیشرفتهای جدیدی در مهندسی مواد حاصل شده كه به مهندسین این امكان را میدهد تا مواد را به روشهای گوناگونی به كار برند. بعنوان مثال ، مهندسین مواد با استفاده از فرایندهای پیشرفته ، الكترونها و نوترونها به توانائی تولید مواد در سطح اتمی دست یافته اند و نیز قادر به شبیه سازی خصوصیات مواد و اجزای آنها توسط رایانه شده اند  .

مهندسین مواد متخصص در فلزات را مهندسین فلزات و متخصص در سرامیك را مهندسین سرامیك گویند. اكثریت مهندسین فلزات (متالوژی) در یكی از سه شاخه اصلی یعنی استخراج یا شیمیائی ، فیزیكی و یا فرایند كار میكنند  .

متالوژیستهای استخراج با جدا كردن فلزات از سنگهای معدنی و پالایش وآلیاژ سازی آنها برای بدست آوردن فلزات مفید سر و كار دارند. متالوژیستهای فیزیكی طبیعت ، ساختار و خصوصیات فیزیكی فلزات و آلیاژهای آنها را بررسی كرده و در روشهای تبدیل آنها به محصولات نهائی مورد استفاده قرارمیدهند. متالوژیستهای فرایند ، روشهای فلزكاری مانند ریخته گری ، كوبیدن ، گرد كردن و شكل دهی را بوجود آورده و توسعه میدهند. مهندسین سرامیك مواد سرامیكی را تولید كرده و روشهای تبدیل آنها را به فراورده های مفید ایجاد میكنند. سرامیك به تمامی مواد غیر آلی و غیر فلزی كه عموما در روند تبدیل نیاز به حرارتهای بالا دارند گفته می شود .مهندسین سرامیك بر روی موادی گوناگون از شیشه آلات گرفته تا قطعات اتومبیل و هواپیما ،‌ خطوط ارتباطی فیبر نوری ، كف پوش و عایقهای الكتریكی كار می كنند.
 
 
 در حال حاضر رشته مهندسی مواد در سطح دانشگاه‌های ایران در مقطع کارشناسی در سه گرایش دانشجو می‌پذیرد که عبارتند از: متالورژی استخراجی، متالورژی صنعتی و سرامیک.

 

 

 

 
 توانایی های مورد نیاز و قابل توصیه:

 
 
در مهندسی‌ مواد، دو علم‌ شیمی‌ و فیزیک‌ اهمیت‌ ویژه‌ای‌ پیدا می‌کند. چرا که‌ بررسی‌ خواص‌ مواد بدون‌ آشنایی‌ با این‌ دو علم‌ امکان‌پذیر نیست. مهندس مواد علاوه‌ بر فیزیک‌ و شیمی‌ باید بر دانش‌ ریاضی‌ تسلط‌ کافی‌ داشته‌ و قدرت‌ تجزیه‌ و تحلیل‌ خوبی‌ در این زمینه دارا باشد. بنابراین با وجود آن‌ که‌ یک‌ مهندس‌ متالورژی نباید به‌ فکر پشت‌ میزنشینی‌ بوده‌ و باید آمادگی‌ کار در شرایط‌ سخت‌ را داشته‌ باشد، اما بدون‌ شک‌ مهندس‌ این‌ رشته‌ بیش‌ از توان‌ جسمانی‌ خوب‌ نیاز به‌ ذهنی‌ خلاق‌ و کنجکاو دارد.

مهمترین مهارت های مورد نیاز یک مهندس مواد به شرح زیر است:

    مهارت حل مساله خلاقانه
    توانایی و استعداد در ریاضی، علوم و فناوری اطلاعات
    مهارت های ارتباطی و ارائه مطالب در حد خوب
    آگاهی از فرآیندهای تولید
    توانایی اولویت بندی و برنامه ریزی موثر
    توانایی کار تیمی و تصمیم گیری

یکی از مهم ترین مهارت های لازم برای یک مهندس مواد، تسلط داشتن بر نرم افزارهای تخصصی حوزه مهندسی مواد است. اگر به بررسی اجمالی آگهی های استخدامی مهندس مواد بپردازید، متوجه خواهید شد اکثر کارفرماها، شرکت ها و سازمان ها یکی از شرایط جذب مهندس مواد را تسلط بر نرم افزارهای مربوط به حوزه مهندسی مواد قرار داده اند.

بنابراین اگر می خواهید در شغل مهندسی مواد موفق باشید، به راحتی و سریعا بتوانید شغل مناسب و پردرآمدی را در حوزه پلیمر پیدا کنید و یا اگر شاغل در این حوزه هستید و می خواهید پله های ترقی را سریعتر طی کنید، مطمئن باشید یادگیری نرم افزارهای تخصصی مهندسی مواد یکی از راه های اصلی و مطمئن برای شماست.
 
 
دانشگاه مقطع گرایش توضیحات
دانشگاه اراک کارشناسی متالورژی صنعتی
دانشگاه اصفهان کارشناسی ارشد بیومتریال، نانومواد مهندسی پزشکی - بیومتریال
دانشگاه بوعلی سینا کارشناسی، کارشناسی ارشد متالورژی صنعتی، شناسایی و انتخاب مواد مهندسی شناسایی و انتخاب مواد مهندسی در کارشناسی ارشد
دانشگاه بین‌المللی امام خمینی کارشناسی، کارشناسی ارشد، دکترا متالورژی صنعتی، سرامیک، شناسایی و انتخاب مواد مهندسی
دانشگاه تبریز کارشناسی، کارشناسی ارشد، دکترا متالورژی صنعتی، سرامیک، شناسایی و انتخاب مواد مهندسی
دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی کارشناسی متالورژی صنعتی
دانشگاه تربیت مدرس کارشناسی ارشد، دکترا شناسایی و انتخاب مواد مهندسی، سرامیک، خوردگی و حفاظت، نانومواد
دانشگاه تهران کارشناسی، کارشناسی ارشد، دکترا متالورژی، شناسایی و انتخاب مواد مهندسی، شکل‌دهی فلزات، جوشکاری، ریخته‌گری، استخراج فلزات، خوردگی و حفاظت، بیومتریال
دانشگاه حکیم سبزواری کارشناسی، کارشناسی ارشد، دکترا متالورژی صنعتی، شناسایی و انتخاب مواد مهندسی
دانشگاه رازی کرمانشاه کارشناسی، کارشناسی ارشد متالورژی صنعتی، شناسایی و انتخاب مواد مهندسی، نانومواد
دانشگاه زنجان کارشناسی استخراج فلزات
دانشگاه سمنان کارشناسی، کارشناسی ارشد، دکترا متالورژی صنعتی، استخراج فلزات، شناسایی و انتخاب مواد مهندسی، شکل‌دهی فلزات، بیومتریال، نانومواد بیومواد در کارشناسی ارشد و دکترا، نانومواد در کارشناسی ارشد
دانشگاه سیستان و بلوچستان کارشناسی، کارشناسی ارشد متالورژی صنعتی، شناسایی و انتخاب مواد مهندسی
دانشگاه شاهرود کارشناسی، کارشناسی ارشد متالورژی صنعتی، سرامیک سرامیک در کارشناسی ارشد
دانشگاه شهرکرد کارشناسی، کارشناسی ارشد متالورژی صنعتی، سرامیک، شناسایی و انتخاب مواد مهندسی
دانشگاه شهید باهنر کارشناسی، کارشناسی ارشد، دکترا متالورژی صنعتی، استخراج فلزات، شناسایی و انتخاب مواد مهندسی، خوردگی و حفاظت، مهندسی سطح خوردگی و مهندسی سطح در دکترا
دانشگاه شهید چمران کارشناسی، کارشناسی ارشد، دکترا متالورژی صنعتی، جوشکاری، شناسایی و انتخاب مواد مهندسی
دانشگاه شهید مدنی آذربایجان کارشناسی متالورژی
دانشگاه شیراز کارشناسی، کارشناسی ارشد، دکترا متالورژی صنعتی، خوردگی و حفاظت، شناسایی و انتخاب مواد مهندسی، شکل‌دهی فلزات، نانومواد
پژوهشگاه صنعت نفت دکترا خوردگی و حفاظت بررسی خوردگی و حفاظت از لوله‌ها و مخازن نفت
دانشگاه صنعتی اصفهان کارشناسی، کارشناسی ارشد، دکترا متالورژی، شناسایی و انتخاب مواد مهندسی، استخراج فلزات، جوشکاری، ریخته‌گری، خوردگی و حفاظت
دانشگاه صنعتی امیرکبیر کارشناسی، کارشناسی ارشد، دکترا متالورژی صنعتی، استخراج فلزات، شناسایی و انتخاب مواد مهندسی، جوشکاری، خوردگی و حفاظت، بیومتریال
دانشگاه صنعتی بابل کارشناسی، کارشناسی ارشد متالورژی صنعتی، شناسایی و انتخاب مواد مهندسی
دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی کارشناسی، کارشناسی ارشد، دکترا متالورژی صنعتی، شناسایی و انتخاب مواد مهندسی، شکل‌دهی فلزات
دانشگاه صنعتی سهند کارشناسی، کارشناسی ارشد، دکترا متالورژی صنعتی، استخراج فلزات، شناسایی و انتخاب مواد مهندسی، جوشکاری، ریخته‌گری، خوردگی و حفاظت، نانومواد
دانشگاه صنعتی شریف کارشناسی، کارشناسی ارشد، دکترا متالورژی، استخراج فلزات، سرامیک، شناسایی و انتخاب مواد مهندسی، جوشکاری، ریخته‌گری، خوردگی و حفاظت، نانومواد
دانشگاه صنعتی شیراز کارشناسی ارشد خوردگی و حفاظت
دانشگاه صنعتی مالک اشتر کارشناسی ارشد، دکترا شناسایی و انتخاب مواد، جوشکاری، ریخته‌گری، خوردگی و حفاظت، شکل‌دهی فلزات، سرامیک، کامپوزیت‌ها
دانشگاه صنعتی همدان کارشناسی، کارشناسی ارشد استخراج فلزات
دانشگاه علم و صنعت ایران کارشناسی، کارشناسی ارشد، دکترا متالورژی صنعتی، استخراج فلزات، سرامیک، شناسایی و انتخاب مواد مهندسی، ریخته‌گری، بیومتریال
دانشگاه فردوسی مشهد کارشناسی، کارشناسی ارشد، دکترا متالورژی صنعتی، استخراج فلزات، شناسایی و انتخاب مواد مهندسی، خوردگی و حفاظت
دانشگاه کاشان کارشناسی، کارشناسی ارشد متالورژی صنعتی، شناسایی و انتخاب مواد مهندسی
دانشگاه ملایر کارشناسی، کارشناسی ارشد متالورژی صنعتی، سرامیک در مقطع کارشناسی ارشد تنها گرایش سرامیک
دانشگاه یزد کارشناسی، کارشناسی ارشد، دکترا متالورژی صنعتی، شناسایی و انتخاب مواد مهندسی
تعداد واحدها

تعداد کل واحدهای درسی این مجموعه با احتساب 20 واحد عمومی و 140 واحد بشرح زیر است:
1- دروس عمومی 20 واحد
2- دروس پایه 31 واحد
3- دروس اصلی 31 واحد
4- دروس عملی 6 واحد
5- دروس تخصصی مشترک 20 واحد
6- دروس تخصصی غیر مشترک 32 واحد

بدین ترتیب مجموع تعداد واحدهای دروس عمومی و پایه و اصلی و عملی در همه گرایش ها 88 واحد می باشد، و در هر گرایش 32 واحد دروس تخصصی الزامی وجود دارد مجموع اینها 120 واحد می شود. 20واحد باقیمانده تا سقف 140 واحد از دروس تخصصی انتخابی در هر گرایش اخذ می شود. دانشکده های و گروههای مجری در دانشگاههای دارای هئیت ممیزه از لیست دروس تخصصی انتخابی درهر گرایش 15 واحد را انتخاب و الزامی اعلام می کنند و 5 واحد دیگر از سایر دروس در لیست گرایش مربوطه دروس اختیاری بانتخاب دانشجو خواهد بود.
سایر دانشکده ها و گروههای مجری برنامه الگو را ( با دروس ستاره دار ) اجرا خواهند کرد. و دروس اختیاری دانشجو بمیزان 5 واحد می تواند از دروس ستاره دار یا بدون ستاره در برنامه گرایش مربوطه باشد.
لذا لیست تعداد واحدها در هر گرایش بشرح ذیل خواهد بود:
1- دروس عمومی 20 واحد
2- دروس پایه 31 واحد
3- دروس اصلی 31 واحد
4- دروس عملی 6 واحد
5- دروس تخصصی الزامی 32 واحد
6- دروس تخصصی انتخابی دانشکده 15 واحد
7- دروس تخصصی اختیاری دانشجو 5 واحد
جمع 140 واحد
 
 
 دروس:
 
دروس‌ مشترک‌ در‌ شاخه‌های‌ مختلف‌ مهندسی‌ مواد:

ریاضی‌، معادلات‌ دیفرانسیل‌، ریاضی‌ مهندسی‌، محاسبات‌ عددی‌، مبانی‌ و برنامه‌سازی‌ کامپیوتر، فیزیک‌، شیمی‌ عمومی‌، مبانی‌ مهندسی‌ برق‌ ، استاتیک‌، مقاومت‌ مصالح‌، کریستالوگرافی‌ ، پدیده‌های‌ انتقال‌، شیمی‌ فیزیک‌ مواد، ترمودینامیک‌ مواد ، خواص‌ فیزیکی‌ مواد، متالوگرافی‌، خواص‌ مکانیکی‌ مواد.

دروس‌ تخصصی‌ گرایش‌ متالورژی استخراجی‌ :

انتقال‌ مطالب‌ علمی‌ و فنی‌، ریخته‌گری‌، شکل‌ دادن‌ فلزات‌ ، تغلیظ‌ مواد معدنی‌ ، اصول‌ استخراج‌ فلزات‌، سینتیک‌ مواد، شیمی‌ تجزیه‌ ، عملیات‌ حرارتی‌ ، خوردگی‌ و اکسیداسیون‌، انجماد فلزات‌، مواد دیرگداز. (بسیاری‌ از دروس‌ این‌ رشته‌ همراه با آزمایشگاه‌ است.)

گرایش‌ متالورژی صنعتی‌:

متالورژی صنعتی‌ عبارت‌ است‌ از روش‌های‌ مختلف‌ تولید مصنوعات‌ فلزی‌ که‌ مهمترین‌ این‌ روش‌ها متالورژی پودری‌، شکل‌ دادن‌، جوشکاری‌ و ماشین‌کاری‌ است‌. همچنین‌ در متالورژی صنعتی‌ خواص‌ و مشخصات‌ فیزیکی‌، ساختاری‌ و مکانیکی‌ مواد بررسی‌ می‌شود.

دروس‌ تخصصی‌ گرایش‌ متالورژی صنعتی‌ :

ریخته‌گری‌، انجماد فلزات‌ ، شکل‌ دادن‌ فلزات‌، خواص‌ مکانیکی‌ مواد ، متالورژی جوشکاری‌ ، متالورژی پودر، روش‌های‌ نوین‌ آنالیز مواد، خوردگی‌ و اکسیداسیون‌، عملیات‌ حرارتی‌ ، استخراج‌ فلزات‌، انتقال‌ مطالب‌ علمی‌ و فنی‌.
مهندسی مواد
فارغ‌التحصیلان‌ متالورژی استخراجی‌ می‌توانند جذب‌ مراکزی‌ شوند که‌ به‌ فرآیند استخراج‌ و تولید مواد اولیه‌ فلزی‌ (آهنی‌ و غیرآهنی‌) از کانه‌های‌ مربوط‌ می‌پردازند . برای مثال می‌توانند در صنایع‌ نفت‌ و پالایش‌ و همچنین‌ صنایع‌ آهنی‌ و غیرآهنی‌ مانند ذوب‌ آهن‌ اصفهان‌، مجتمع‌ مس‌ سرچشمه‌ و آلومینیم‌ اراک‌ فعالیت‌ کنند. فارغ‌التحصیلان‌ متالورژی صنعتی‌ نیز می‌توانند در مراکزی که با تولید قطعات فلزی سروکار دارند مانند صنایع ریخته‌گری، صنایع متالورژی پودر، صنایع‌ فولادسازی‌، صنایع‌ دفاع‌، هواپیماسازی‌، کشتی‌سازی‌، تراکتورسازی‌، خودروسازی‌ و ساخت‌ قطعات‌ مختلف‌ وسایل‌ خانگی‌ از جمله‌ یخچال‌، کولر، ماشین‌لباسشویی‌، تلویزیون‌ و ضبط‌ صوت‌ فعالیت‌ نمایند.
در مورد فرصت‌های‌ شغلی‌ مهندس‌ سرامیک‌ نیز باید گفت‌ که‌ امروزه‌ صنایع‌ سرامیک‌ برای‌ رشد اکثر صنایع‌ اهمیت‌ بسیاری‌ دارند. برای‌ مثال‌ صنایع‌ متالورژی و سایر صنایعی‌ که‌ با درجه‌ حرارت‌ بالا سروکار دارند، مصرف‌کننده‌ مواد دیرگداز هستند یا صنایع‌ الکترونیک‌ احتیاج‌ به‌ قطعات‌ مختلف‌ سرامیکی‌ با خواص‌ الکترونیکی‌ و مغناطیسی‌ مطلوب‌ دارند. همچنین‌ صنایع‌ اتومبیل‌سازی‌، صنایع‌ ساختمانی‌، صنایع‌ تولید نیرو، مخابرات‌ و بالاخره‌ هر خانه‌ و خط‌ تولید هر کارخانه‌ای‌ نیاز به‌ فرآورده‌های‌ سرامیکی‌ دارد. در حال‌ حاضر کشور ما کارخانه‌های‌ عمده‌ کاشی‌سازی‌، چینی‌سازی‌، تولیدکننده‌ مواد نسوز، تولیدکننده‌ سرامیک‌های‌ الکتریکی‌، شیشه‌سازی‌، آجرسازی‌ و سیمان‌ دارد‌ که‌ فارغ‌التحصیلان‌ رشته‌ سرامیک‌ می‌توانند در آنها مشغول‌ به‌ کار گشته‌ و به‌ افزایش‌ کارایی‌ و راندمان‌ کارخانه‌ و همچنین‌ بهبود کیفیت‌ محصول‌ آن‌ کمک‌ نمایند.

 وضعیت استخدام مهندس مواد در برخی کشورهای جهان به شرح زیر است :
آمریکا -  پیش بینی ها نشان می دهد میزان استخدام مهندسان مواد بین سال های 2010 تا 2020، رشد9  درصدی خواهد داشت. در حالی که متوسط این رشد برای همه مشاغل 14 درصد می باشد.
استرالیا -در سال 2011، میزان استخدام مهندس مواد  7.8 درصد رشد و در 5 سال گذشته نسبت به متوسط رشد استخدام همه مشاغل (10.2 درصد)، 75.7 درصد رشد داشته است.
 
 
 درآمد و حقوق مهندس مواد:


مهندسان مواد که در سازمان های دولتی استخدام می شوند، مطابق با قانون مدیریت خدمات کشوری حقوق دریافت می کنند.

مهندسان موادی هم که در بخش خصوصی فعال است، با توجه به میزان مهارت، توانمندی ، تجربه و نوع توافق صورت گرفته با کارفرما، درآمدهای مختلفی دارند. بدیهی است که مهندسان مواد با تجربه تر و آنهایی که دارای تخصص بیشتری می باشند و یا اینکه توانسته اند مهارت های خود را بهتر عرضه کنند و شرکت های مناسبی را برای کار انتخاب کنند، دارای درآمدهای بیشتر می باشند و فارغ التحصیلان تازه کار و یا افراد کم تجربه و یا آنهایی که از تخصص و مهارت قابل توجهی برخوردار نمی باشند دارای حقوق های کمتر می باشند.

در جدیدترین پژوهش صورت گرفته در اواخر سال 1392 توسط تعدادی از متخصصان شغلی کشور، گروه های مختلف شغلی از نظر درآمدی مورد بررسی قرار گرفته اند. بر این اساس متوسط حقوق و درآمد مهندسان مواد در سمت های مختلف شغلی و در رده های مختلف سازمانی (کارشناس، سرپرست و مدیر) استخراج شده است.

برخی از سمت هایی که در این پژوهش در نظر گرفته شده اند شامل مهندس متالورژی، مهندس جوش، بازرس فنی، سرپرست تولید، مدیر کنترل کیفیت، مدیر اجرایی و ... می باشند که یک مهندس مواد می تواند در هر یک از آنها استخدام شده و فعالیت نماید.

برای مهندس مواد در هر سمت و در هر رده سازمانی حداقل، حداکثر و متوسط درآمد ماهیانه ذکر شده است. به عنوان مثال مهندسان موادی که در سمت مهندس متالورژی در رده کارشناس کار می کنند، در اواخر سال 1392، حداقل درآمد 780000 تومان، حداکثر درآمد 2000000 تومان و متوسط درآمد ماهیانه 1200000 تومان را داشته اند.
 
مهندسین مواد معروف:
 
 

دکتر پرویز دوامی
 
 
 



استاد دانشکده مهندسی و علم و مواد دانشگاه صنعتی
شریف و از اعضای پیوستهٔ فرهنگستان علوم ایران است.
وی یکی از چهره‌های ماندگار و دارای نشان درجهٔ یک
 دانش است.


 
اطلاعات
Avatar
  • توسط reza amiri
  • پشتیبانی سایت
  • آفلاین
  • ارسال به دوستان: عنوان مطلب خلاصه مطلب
    آدرس ایمیل:
  • 5 مرداد 1394
  • بازدید: 5,811
  • نظرات: 0
  • دیدگاه ها
     
    در حال حاضر نظری در این مطلب ارسال نشده است. جهت ارسال نظر در سایت عضو شوید.
    نام:*
    ایمیل:*
    متن نظر:
    • bowtiesmilelaughingblushsmileyrelaxedsmirk
      heart_eyeskissing_heartkissing_closed_eyesflushedrelievedsatisfiedgrin
      winkstuck_out_tongue_winking_eyestuck_out_tongue_closed_eyesgrinningkissingstuck_out_tonguesleeping
      worriedfrowninganguishedopen_mouthgrimacingconfusedhushed
      expressionlessunamusedsweat_smilesweatdisappointed_relievedwearypensive
      disappointedconfoundedfearfulcold_sweatperseverecrysob
      joyastonishedscreamtired_faceangryragetriumph
      sleepyyummasksunglassesdizzy_faceimpsmiling_imp
      neutral_faceno_mouthinnocent
    سوال:
    نام پایتخت ایران؟
    پاسخ:*

    آیا با حذف کنکور موافق هستید؟


      
    کل مطالب: 5534
    کل نظرات: 11828
    کل اعضا: 34536
    جدیدترین عضو: amer.346
    بازدید امروز: 26577
    بازدید دیروز: 43574 [-11.56 %]
    بازدید کل: 46354698
    بیشترین بازدید: 238175 در 1396.03.01
    اعضای آنلاین: 0 نفر
    افراد مهمان : 74 نفر
    ربات ها : 2 مورد
    در کل: 76 نفر [اطلاعات بیشتر]

    mehromah.ir © کلیه حقوق مادی و معنوی این وبسایت برای انتشارات مهروماه محفوظ می باشد.